АНУ-ын эрүүл мэндийн тогтолцоог ойлгох нь

АНУ-ын эрүүл мэндийн тогтолцоо нь тус улсад шинээр ирсэн болон хэлний бэрхшээлтэй хүмүүст ойлгоход төвөгтэй санагдаж болзошгүй. Иймээс АНУ-д эрүүл мэндийн үйлчилгээг хэрхэн авах, хаашаа хандах, мөн түгээмэл хэрэглэгддэг эмнэлгийн нэр томьёонуудын талаар нэгтгэсэн мэдээллийг хүргэж байна. Та бүх зүйлийг нэг дор ойлгох шаардлагагүй. Эдгээр мэдээллүүдийг авахыг хүссэн үедээ энэ хуудсыг гарын авлага болгон ашиглаарай.

АНУ-ын эрүүл мэндийн үйлчилгээний тогтолцооны тухай (Үндсэн ойлголт)

АНУ-д эрүүл мэндийн үйлчилгээ нь ихэнх хүмүүсийн хувьд хялбар хүртээмжтэй эсвэл үнэ төлбөргүй биш юм. Эмнэлэг, клиник, эмчийн үзлэгийн газар ихэвчлэн эрүүл мэндийн үйлчилгээг үзүүлдэг. Ихэнх хүмүүс эрүүл мэндийн тусламж, үйлчилгээ авсан зардалаа эрүүл мэндийн даатгалаараа төлдөг. Мөн үнэ төлбөргүй эсвэл хямд өртөгтэй олон эмнэлэг байдаг ба даатгалгүй хүмүүс нь эдгээрт хандах боломжтой.

Эрүүл мэндийн үйлчилгээ авахдаа хаана хандах вэ?

Анхан шатны тусламж үйлчилгээний клиник

Жил бүрийн урьдчилан сэргийлэх үзлэг, архаг өвчний хяналт, сэтгэцийн эрүүл мэндийн үйлчилгээ, эмийн жор олгох зэрэг ихэнх суурь эрүүл мэндийн үйлчилгээг клиник үзүүлдэг. Зарим эрүүл мэндийн даатгалын компани хэрэв нарийн мэргэжлийн эмчид үзүүлэх бол анхан шатны эмчээсээ лавлагаа авчрахыг шаарддаг.

Яаралтай тусламжийн төв

Яаралтай тусламжийн төв нь яаралтай анхаарал хандуулах шаардлагатай боловч амь насанд аюултай биш, жишээ нь хүчтэй ханиалгах эсвэл хөнгөн бэртэл авах гэх мэт нөхцөлд зориулагдсан төвүүд юм.

Яаралтай тусламжийн тасаг

Яаралтай тусламжийн тасаг нь амь насанд аюултай, маш хүнд (цээжээр хүчтэй өвдөх, амьсгалахад хүндрэл үүсэх, их хэмжээний цус алдах, гэх мэт) нөхцөлд хандах газар юм.

Эрүүл мэндийн даатгалын төрөл (Ерөнхий ойлголт)

АНУ-д эрүүл мэндийн даатгалын хоёр үндсэн төрөл байдаг: Засгийн газрын даатгал болон Хувийн даатгал.

Засгийн газрын эрүүл мэндийн даатгал

Холбооны болон мужийн засгийн газраас олгох эрүүл мэндийн даатгалууд:

Medicaid нь амьжиргааны түвшин доогуур хүмүүст зориулагдсан эрүүл мэндийн даатгалын хөтөлбөр юм. Муж бүр өөрийн дүрэм зохицуулалттай байдаг бөгөөд даатгалд хэрхэн хамрагдах шалгуур шаардлага нь ялгаатай байдаг тул зарим хүмүүс хамрагдах боломжгүй байдаг.

Medicare нь 65 ба түүнээс дээш насны хүмүүст зориулагдсан эрүүл мэндийн даатгалын хөтөлбөр юм. Мөн наснаас үл хамаараад тодорхой хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэд хамрагдах боломжтой байдаг.

Зарим тохиолдолд засгийн газрын хөтөлбөрт хамрагдахад нийгмийн даатгалын дугаар (Social Security number) шаардлагатай байдаг.

Хувийн эрүүл мэндийн даатгал

Ихэвчлэн ажил олгогчоор дамжуулан эсвэл даатгалын компаниас шууд худалдан авах замаар хувийн эрүүл мэндийн даатгалд хамрагдах боломжтой байдаг. Хувийн даатгалтай хүмүүс ихэвчлэн сар бүр шимтгэл (premium) төлөхөөс гадна үзлэг, үйлчилгээ авах үед тодорхой хэмжээний нэмэлт төлбөр (copay) эсвэл суутгал төлбөр (deductible) төлөх шаардлагатай. Хувийн даатгал нь ихэвчлэн илүү өндөр өртөгтэй боловч илүү олон төрлийн эрүүл мэндийн үйлчилгээ авах боломж олгодгоороо давуу талтай.

Эрүүл мэндийн даатгалгүй ч эмчилгээ авах боломжтой юу?

Та даатгалгүй байсан ч эмнэлгийн тусламж, үйлчилгээ авах боломжтой.

Яаралтай тусламжийн тасаг (Emergency Room) нь амь насанд аюултай яаралтай тохиолдолд эрүүл мэндийн даатгалтай эсэх мөн төлбөр төлөх чадвараас үл хамаараад заавал эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээ үзүүлэх үүрэгтэй байдаг. Мөн үнэ төлбөргүй эсвэл хямд үнэтэй олон эмнэлгийн байгууллагууд даатгалгүй хүмүүст тусламж үйлчилгээ үзүүлдэг.

Олон нийтийн эрүүл мэндийн төвүүд (Community Health Centers) болон Холбооны хэмжээнд мэргэшсэн эрүүл мэндийн төвүүд (Federally Qualified Health Centers, FQHCs) нь ихэвчлэн дараах үйлчилгээг үзүүлнэ. Үүнд:

Үнэгүй эсвэл хямд өртөгтэй тусламж үйлчилгээ

Даатгалгүй өвчтөнүүдийг хүлээн авах

Цагаачлалын статусын талаар үл асуух

Орчуулгын үйлчилгээгээр хангах

Танд ойр байршилтай үнэгүй эсвэл хямд өртөгтэй эмнэлгийн байгууллагуудыг тухай мэдээлэл авахыг хүсвэл “Үнэгүй ба хямд өртөгтэй клиникүүд” хуудсаар зочилно уу.

Үнэгүй болон хямд өртөгтэй эмнэлгийн байгууллагад тусламж үйлчилгээ авах

нь өөрийн гэсэн дүрэм, журамтай байдаг. Зарим эмнэлгүүд зураг бүхий үнэмлэх, орлогын нотолгоо эсвэл хаягийн баталгаа шаардаж болно. Бүх эмнэлгүүд ижил баримт бичиг шаарддаггүй. Явахаасаа өмнө дараах асуултуудыг асуухын тулд залгах эсвэл эмнэлгийн вэбсайтыг шалгах нь зүйтэй:

Урьдчилан цаг авах шаардлагатай эсэх

Шинэ өвчтөнүүд хэрхэн бүртгүүлдэг

Ямар баримт бичиг авчрах

Эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээ авч буй таны эрх

Та асуулт тавих, өөрийн онош болон эмчилгээний талаар бүрэн ойлголт авах, мөн хүсэхгүй байгаа тусламж, эмчилгээнээс татгалзах эрхтэй.

Та хэлмэрчийн үйлчилгээ авах, маягт бөглөхөд тусламж авах, мөн өөрийн өвчний түүх(medical records)-ийг үзэх эрхтэй.

Мөн эмнэлгийн ажилтнууд тантай хүндэтгэлтэй, мэргэжлийн ёс зүйтэй, эелдэг байдлаар хандах шаардлага тавих эрх танд бий.

Дараагийн алхмууд

Танд ойр байрлах эмнэлгийн байгуулагын байршлыг тодорхойлох

Эрүүл мэндийн даатгал болон тусламж, үйлчилгээний төлбөртэй холбоотой үндсэн нэр томьёонуудыг судлах

Доорх “Эмнэлгийн нэр томьёоны тайлбар” хэсгийг унших

Та ганцаараа биш. MAHI танд туслахад бэлэн байна.

Түгээмэл хэрэглэгдэх эмнэлгийн нэр томьёоны тайлбар толь

Эрүүл мэндийн даатгал

Эмнэлгийн тусламж үйлчилгээний төлбөрийг төлөхөд тусалдаг төлөвлөгөө. Жишээ нь: 200 ам.долларын үнэтэй эмчийн үзлэгийн зардлын тодорхой хэсгийг даатгалаас төлж болно.

Шимтгэл

Даатгалдаа сар бүр төлдөг хураамж. Жишээ нь: Та эмчид үзүүлээгүй байсан ч сар бүр 150 ам.доллар төлнө

Суутгал төлбөр

Даатгал үйлчилж эхлэхээс өмнө өөрөө төлөх төлбөрийн дүн. Жишээ нь: Тухайн жилийн нийт эмнэлгийн тусламж, үйлчилгээний зардлын эхний 1,000 ам.долларыг та өөрөө төлнө.

Нэмэлт төлбөр

Эмчийн үзлэг, эмчилгээ эсвэл эм авах бүрдээ төлдөг бага хэмжээний мөнгө. Жишээ нь: Эмчид үзүүлэх бүрдээ 25 ам.доллар төлнө. Үлдсэн зардалыг даатгалаас төлнө.

Эмийн жор

Эмчийн бичиж өгсөн эмийн заавар. Жишээ нь: Жорын дагуу эмийн сангаас таны уух эмийг олгоно.

Эмнэлгийн төлбөрийн нэхэмжлэл

Таны төлөх ёстой дүнг харуулсан баримт бичиг. Жишээ нь: Төлбөрийн нэхэмжлэл ихэвчлэн эмнэлгийн тусламж, үйлчилгээг авсан даруйд бус түүнээс хойш хэдэн долоо хоногийн дараа ирдэг. Эмнэлгийн тусламж, үйлчилгээг авснаас хойш хэдэн долоо хоногийн дараа ч төлбөрийн нэхэмжлэл ирж болно.